OÍRSE [teaser] from filmotive on Vimeo.

Jose Mari Esparza: «Jota hilda dago kultur adierazpide herrikoi moduan»
Nabarrismoak jota bere ikurretako bat bihurtu eta sormena «ostu» diola dio idazle eta editoreak

Joteroa gauza bat da, eta jota kantaria beste bat. Hala uste du, hala dio eta hala aldarrikatzen du Jose Mari Esparzak. «Gaur egun entzuten direnak jota kantariak dira, eta ez joteroak, erakundeen babes ofiziala jasotzen duten jota kantariak». Hala adierazi zuen Txalaparta argitaletxeko editore eta jotazaleak Jota heretikoak izeneko hitzaldian, herenegun arratsaldean, Donostiako Kaxilda liburu dendan. Ertz jaialdian eta Hirugarren Belarria jardunaldiei dagokien egitarauaren barnean eskaini zuen joten inguruko hitzaldi suhar eta aldi berean kritikoa.

Hogei urtetik gora dira Esparzak Jotas heréticas de Navarra liburua (Nafarroako jota heretikoak) (Altaffaylla, 1988) argitaratu zuenetik. Bigarren edizio bat prestatu berri du; beste 300 bat jota bildu ditu, eta istorio nahiz pasadizo gehiago ere bai. Hurrengo asteetan plazaratuko dute bertsio berria. Esparzak dio berritasunak izan arren tesia ez dela batere aldatu; hau da, frankismoaren eraginez aurrena, eta «nabarrismoaren» ondorioz hurrena, jotak utzi egin dio kantu bat-bateko, bizi eta sorkuntzazko izateari».

«Nabarrismoaren eta nafar tradizioen ikurtzat hartzen duten arren, jota ez da hain tradizio zaharrekoa», Esparzak azaldu duenez. «Nafarroan bazegoen kantuak eta koplak abesteko joera, eta Napoleonek Espainian hasitako gerrarekin batera zabaldu zen jotarako joera, XIX. mende hasieran». «Kontrakoak» izan zituen hasieratik, baina herri adierazpideek dituzten ezaugarri guztiak zituen. «Kritikatzeko erabiltzen zen, xaxatzeko, umorez aritzeko, pobreenek boterearen aurka duten herri arma moduan…».

Jose Mari Esparza Tafallan jaiotakoa da, 1951. urtean, eta joten tradizioa hurbil-hurbiletik jarraitu izan du, bere familian bat baino gehiago izan baitira joteroak. Berari ere gustatzen zaizkio jotak eta kantatzen ditu, bai lehengoak eta bai oraingoak. «Baina apenas egiten den jota berririk, eta egiten direnak oso aspergarri eta politikoki zuzenak dira». Nafarroaren azken 200 urteetako historia joten bidez kanta liteke. «Nafarroan izan diren gertakizun garrantzitsuenak joten bidez kontatu eta kantatu izan dira, baina gaur egun, hau da, frankismoaren osteko gertakari garrantzitsuenak ez dira kantatu; ez dira kantatu nafar nekazariek lurraren pribatizazioarekin izan dituzten arazoak; ez da kantatu trantsizioaren porrota; ez da kantatu krisiaren eragina; ez dira kantatu nabarrismoaren gabeziak. Horiek guztiek ez dute jota bakar bat ere sorrarazi. Eta horrek esan nahi du herri adierazpide moduan jota hilda dagoela, fosilizaturik. Jotak mundu ofizialaren tronuan ipini dira nafar kulturaren erakusgarri modura, baina bat-batekotasunerako eta hausturarako gaitasun guztia ukatzearen eta herri adierazpide hau politikoki zuzena izatera behartzearen truke».

Hilda eta fosilizaturik egotearen ondorioak argiak dira, Esparzaren hitzetan. «Jotak erabilera ofizialetara eta eskoletara mugaturik daude. Horietan behin eta berriro errepikatzen dituzte jota zaharrak, oso estilo errepikakorrean, sorkuntzarako batere abildaderik gabe, eta inprobisaziorik gabe. Eztarri onak baino ez dira kontuan hartzen. Eta hori ez da nahikoa niretzat». Hortik egiten du Esparzak jotero eta jota kantarien arteko desberdintasuna. Jota modu sortzailean, irudimentsuan, umorezkoan eta era inprobisatuan darabilena litzateke joteroa, eta jota kantatu baino egiten ez duena jota kantaria.

Euskal Herriko beste zenbait adierazpideren aldean, jota atzendua geratu da, Esparzaren ustez; bertsolaritzaren aldean, esaterako. «Bertsolaritza ere zapaldua egon zen frankismoaren garaian, baina jakin du aurrera egiten espresabide bizi modura, inprobisazioari eta sorkuntzari eutsiz. Jotak ez du halakorik lortu inondik inora».

Frankismoaren hondar urteetan, 70eko hamarkadan jotak berpizte moduko bat izan zuen. «Talde berriak sortu ziren, eta gazteak kantuan hasi ziren, kalean, lehen egiten zen modura, eta euskarazko jotak ere agertu ziren».

Raimundo Lanasen adibidea

Jotak izan duen figurarik handiena Raimundo Lanas izan da. Haren jardunak hauspo handia eman zion jotari eta haren zabalkundeari XX. mendearen lehen erdian. 1908an jaio zen Lamas, eta 1939an zendu. Herriz herri jota kantari ibili, eta segituan lortu zuen sona. Familia errepublikazale bateko kidea zen, baina haren biografia ofizialek besterik esaten dute. Esparzaren aburuz, Lanasekin nabarrismoak egindakoa da botereak ikurrak nola bereganatzen dituen erakusten duen adibiderik argienetakoa.

Proiektuak Hiru: http://proiektuakhiru.blogspot.com.es/2012/09/hiria-orroka.html

Euskadi Irratia: Mezularia: http://www.eitb.com/eu/audioak/osoa/951009/soinumasajea-artelekun–musika-eta-osasuna–tere-beloki-lankidea/

Euskadi Irratia: Mezularia (2): http://www.eitb.com/eu/audioak/osoa/951025/eguneko-soinuak–jaime-otamendi–irailak-10–musika/

Berria: http://paperekoa.berria.info/kultura/2012-09-07/036/001/belarrien_egiturak_suntsituz.htm

Diario Vasco: http://www.diariovasco.com/v/20120907/bidasoa/bera-acoge-festival-ertz-20120907.html

Europa Press: http://www.europapress.es/euskadi/noticia-festival-ertz-jornadas-hirugarren-belarria-celebran-viernes-san-sebastian-bera-hazparne-20120906174505.html

La Escucha Atenta: http://laescuchaatenta.net/2012/09/06/ertz-13-festival-de-otras-musicas/

El Economista: http://ecodiario.eleconomista.es/noticias-email/4230307/El-festival-Ertz-y-las-jornadas-Hirugarren-Belarria-se-celebran-desde-este-viernes-en-San-Sebastian-Bera-y-Hazparne

Argia: http://www.argia.com/albistea/-1848

La Información: http://noticias.lainformacion.com/arte-cultura-y-espectaculos/festival-de-cine/el-festival-ertz-y-las-jornadas-hirugarren-belarria-se-celebran-desde-este-viernes-en-san-sebastian-bera-y-hazparne_XUvg5kDCO16E8GHqne6uZ2/

Mediateletipos: http://www.mediateletipos.net/archives/19823

Mikelr.nieto: http://mikelrnieto.net/archives/5427

Artesonoro: http://www.artesonoro.org/archives/14274

Entzun: http://www.entzun.com/berriak/ertz-13-bertze-musiken-jaialdia

Noticias de Gipuzkoa: http://www.noticiasdegipuzkoa.com/2012/09/06/ocio-y-cultura/cultura/bera-donostia-y-hazparne-albergan-la-13-edicion-del-festival-ertz

Tttipi-ttapa: http://www.ttipi.net/berriak/bertze-musiken-ertz-jaialdiak-asteburu-honetan-beran-eginen-du-geldialdia

EKE: http://www.eke.org/eu/agenda/ertz-13

GARA: http://www.gara.net/paperezkoa/20120906/360822/eu/The-Horrors-gehi-Kosmikar-Igeldok-eguneko-argia-eransten-dio-musika-festari

20 minutos: http://www.20minutos.es/noticia/1580938/0/

Diario vasco (2): http://www.diariovasco.com/v/20120904/bidasoa/festival-ertz-celebrara-septiembre-20120904.html

Interferencies: http://www.interferencies.net/ertz13-bera-donostia-hazparne-2012/

Diario Vasco (3): http://www.diariovasco.com/v/20120911/cultura/arteleku-otros-espacios-culturales-20120911.html

Irutxuloko Hitza: http://irutxulo.hitza.info/2012/09/11/ertz-jaialdia-eta-hirugarren-belarria-jardunaldiak-iritsi-dira-hirira/

Eihartzea: http://eihartzea.hautetfort.com/archive/2012/09/10/ertz-13-beste-musikak-les-autres-musiques.html

Xorroxin irratia: http://www.xorroxinirratia.info/

Le Journal de Pays Basque: http://www.lejpb.com/paperezkoa/20120912/361689/fr/Le-festival-Ertz

Oír para escuchar: http://www.oirparaescuchar.com/

Aisia.net: http://www.aisia.net/bloga/2012/09/zentzumenen-jaialdia/

ERTZ#13 Bertze Musiken Jaialdia / Festival de Otras músicas
Irailaren 7tik 15era / Del 7 al 15 de septiembre
Kontzertuak, hitzaldiak, instalazioak, soinuzko masajeak, soinu-otorduak, ibilaldiak, filmak…
Conciertos, conferencias, instalaciones, masajes sonoros, banquetes sonoros, paseos, films…
+ info: www.ertza.net

Irailaren 7, 8, 9 septiembre > BERA (Nafarroa)
PASCAL BATTUS, MASSAGES SONORES, KEN JACOBS, MARC BEHRENS, TOMOKO SAUVAGE, ALEX MENDIZABAL, HUTS EGIN, OIER ETXEBERRIA, MEZUAK LEKUZ KANPO, SOINU-OTORDUA/BANQUETE SONORO, L’OCELLE MARE, ANAMORPHOSE, PROYECTO 23, IÑAKI PIKABEA

Irailaren 10, 11, 12, 13, 14 septiembre > DONOSTIA-SAN SEBASTIÁN (Gipuzkoa)
HIRUGARREN BELARRIA: MASSAGES SONORES, JOSE RAMÓN MOZOTA ORTIZ, JOSE MARI ESPARZA, JOSE LUIS ORTIZ NUEVO, JOSE LUIS ESPEJO, JAUME AYATS, MYRIAM AYÇAGUER, DAVID ARRATIBEL

Irailaren 15 septiembre > HAZPARNE-HASPARREN (Lapurdi)
s.KRIEGER & r.KERNOA, ELODIE BAFFALIO & XOMIN SOURGEN, ENEKA BORDATTO & BEÑADIN LOHIAGUE

________________

Antolatzaileak: ERTZ elkartea, AUDIOLAB elkartea, EIHARTZEA kultur etxea
Laguntzaileak: BERAKO KULTUR BATZORDEA, ARTELEKU, EREMUAK, GUARDETXEA, KAXILDA liburudenda, KUTXA ARRASATE ARETOA

www.ertza.net / www.audio-lab.org / http://hirugarrenbelarria.audio-lab.org

Dagoeneko aurreratzen has gaitezke ERTZ Bertze Musiken jaialdiak bere 13. edizioa ospatuko duela irailaren 7tik 15erako astean. Oraindik zenbait detaile baieztatzekoak badira ere, aurtengo edizioak KEN JACOBS, MARC BEHRENS, PASCAL BATTUS, TOMOKO SAUVAGE,  JOSE LUIS ESPEJO, L’OCELLE MARE, JAUME AYATS etabar bilduko ditu. Hurrengo egun eta asteotan emango dugu jakitera egitarau osoa.

Ya podemos adelantar que el festival de otras músicas ERTZ celebrará su 13ª edición durante los dias 7 y 15 de septiembre. Aunque todavía quedan detalles por confirmar la edición de este año contará con aportaciones de KEN JACOBS, MARC BEHRENS, PASCAL BATTUS, TOMOKO SAUVAGE,  JOSE LUIS ESPEJO, L’OCELLE MARE, JAUME AYATS y muchos más. La programación completa se publicará durante los próximos días/semanas.

ERTZ Bertze musiken 12. jaialdiak aurkezten du:

HIRUGARREN BELARRIA
Entzumenari buruzko jardunaldiak (1. zatia)
Hizlariak: Carmen Pardo, Ramón Andrés, Marta García Quiñones, Arantxa Iturbe, Patziku Perurena

Irailaren 13, 14 eta 15
ARTELEKU, Donostia-San Sebastián (Gipuzkoa)
PDFa deskargatu

Hizkuntza saihesten duten moduetan artikulaturik, hainbat soinu gertakizunek geure lekutik ateratzeko gaitasun berezia dute. Beraz, ez da harritzekoa adierazpen hauetako hainbat mundu sinboliko, politiko eta sakratuarekin lotuak izatea.

Murray Schafer konposatzaile eta irakasleak “Zarata sakratua” deitu izan die egunerokotasunarekin hautsi eta onartutako arau guzien gainetik sortzen diren soinu horiei. Behin gizakiaren eskuhartzetik kanpo, zarata hauek boterearen adierazpide bihurtuko lirateke. Horren adibide Jainkoek eragindako trumoiak eta tximistak edo apezen ezkil eta danborrak. Schaferrek, ideia bera egokitzen du gaur egungo teknolojiara: sakratua eta ukiezina den zarata horrek, tresneria modernoetan eta zibilizazio sekularrean ere bere lekua egin duela argudiatuz.

Garai honetan kontuan izan beharrekoa da sakratutasunak beste makinaria batzuekin izan dezakeen zerikusia: adostasun sozialarekin, esaterako. Gizabanako modernoa eta bere barne-munduaren garapenean isolamendu akustikoak berebiziko garrantzia izan du (norberarentzako liburuaren irakurketatik i-pod-era). Hauek jendetzaren zarataren aurrean zein eraginkorrak izan daitezkeen argi ageri zaigu gaur. Agustin García Calvok, gaztelerazko hitz jokoaz baliatuz Medios de formación de masas/ Fedabide deitzen dituenez ari gara. Edo bide berean, Guy Debord-ek Espektakuluaren Gizartea, eta berriki Giorgio Agambenek Carl Schmitten irakurketa eginez “arrakastaren forma modernoa” bezala definitzen duen iritzi publikoaz. Beraz hemen, inguruan dagoen jendetzaren oihua, edo komunikazio prozeduren joan-etorria sintonia berberaren osagai dira: ereserkiak, kantatak, aurrez grabatutako barreak, txaloaldiak, kantu arrakastatsuak, mantrak, oihuak…

2011n hasi eta 2012an jarraituko duen mintegi hau, soinuak, sentimendu bakarrak eta errepikaezinak sortzeko duen gaitasunetik abiatu nahi dugu. Eta bide horri jarraituz eztabaida, argitalpen, entzunaldi eta erakusketez osatuz joango da. Egitasmo honen bidez entzumenaren funtzio politikoa eta errituala aztertu nahi dugu, demokratiko eta demagogikoa. Edo nahi bada, soinuak giza-taldeak batzeko duen gaitasun “sakratua”.

EGITARAUA:
2011/09/13 > 19:00
Jardunaldien aurkezpena Oier Etxeberriaren eskutik
Hitzaldia – Carmen Pardo: Soinuzko masajeak burbuila globalean

2011/09/14 > 19:00
Hitzaldia – Ramón Andrés: Entzumenari, soinuari eta izpirituari buruz
Hitzaldia – Marta García Quiñones: Musikaren entzumena, arretaren eta memoriaren artean”

2011/09/15 > 19:00
Hitzaldia – Arantxa Iturbe: Behin. Zuretzat. Orain
Patziku Perurenarekin solasean: Ixo, lurra aditzen ikasi artio!
Hitzaldien ondoren eta ERTZ jaialdiaren egitarauaren barne, Ferran Fages musikariak kontzertua eskainiko du “Radi d’Or” laneko zatiak oinarri hartuz.

Aldiberean eta jardunaldiek irauten duten bitartean Sonoscop-Orquesta del Caos egitasmoaren Gorreriaren artxiboak izeneko lan bilduma kontsultarako egongo da Artelekun.

…………

HIRUGARREN BELARRIA Oier Etxeberriak eta Xabier Erkiziak elkarlanean sortutako egitasmoa da.

+ info: www.ertza.net / blogs.arteleku.net

“Iru belarri-mota bereizi oi ditugu: 1) ageri dan aragizko belarri au; 2) irudimenaren belarria, ta 3) adimenarena edo zentzu ispiritualena esaten zaiona. (…) Lenengoarekin musika zoragarria entzuten da. (…) Bigarren belarria, irudimenarena, lanean jartzen da bere oroimena edo gogoramena piztuz. Zango-ariña da, ta guztiz ibiltari. (…) Geldiro-geldiro, motelduz motelduz joaten da, adimena bakarrik gelditzen dala, entzundako arri-bizi edo oiartzun edo erantzun erdi-ixil batekin- Ola dijoa ixilduz, osotara itzali dedin arte, soñu, sorgin-soñu ta nolanaiko ots bixiko edo diferenteak. Hirugarren belarria antxen asten da.”
– Orixe. Jainkoaren billa.

La 12ª edición del festival de otras músicas ERTZ presenta:

HIRUGARREN BELARRIA (El tercer oído)
Seminario sobre la escucha (1ª parte)
Invitados/as: Carmen Pardo, Ramón Andrés, Marta García Quiñones, Arantxa Iturbe, Patziku Perurena

13-14-15 de septiembre
ARTELEKU, Donostia-San Sebastián (Gipuzkoa)
descargar PDF

Articulados en formas que parecen eludir el lenguaje, ciertos fenómenos sonoros tienen la rara virtud de sacarnos fuera de nosotros. Así, no es extraño que muchas manifestaciones sonoras se vinculen a las esferas de lo simbólico, de lo sagrado y de lo político.

El compositor y pedagogo musical Murray Schafer acuñó el termino “Ruido Sagrado” para referirse a aquellos sonidos que, originalmente asociados a los fenómenos naturales, históricamente se emplearon en las celebraciones rituales con el objeto de romper con la normalidad y traspasar las reglas establecidas con total impunidad. 
 Ruidos que una vez inmunizados de la intervención humana, era posible considerar como manifestaciones del Poder. Los dioses con sus truenos y sus rayos, y los sacerdotes con sus campanas o tambores serían la prueba de este fenómeno. Mas tarde, Schafer extiende esta línea argumentativa a la tecnología contemporánea, puesto que el Ruido Sagrado, argumenta, habría sido transferido poco a poco a las máquinas modernas y a la civilización secular.

La supervivencia de lo sagrado en el mundo contemporáneo tiene que ver también con esa otra maquinaria que es el consenso social. El aislamiento acústico ha jugado un papel esencial en la configuración de los conceptos de interioridad y de sujeto individual (desde la lectura de un libro para uno mismo al Ipod), pero estos muestran hoy su permeabilidad hacia el ruido de las multitudes en todo su esplendor. Nos referimos a eso que Agustín García Calvo denomina Medios de Formación de Masas, Guy Debord la Sociedad del Espectáculo o, más recientemente, Giorgio Agamben, releyendo a Carl Schmitt, refiriéndose a la opinión pública, define como “la forma moderna de la aclamación”. Por lo tanto aquí, el ruido, el griterío de una multitud y el flujo de los procedimientos comunicativos son parte de una misma sintonía de himnos, cantatas, ovaciones, abucheos, mantras, risas enlatadas, grandes éxitos tarareados…

Este seminario, planteado como estudio continuado en varias sesiones públicas que tendrán lugar durante el 2011-2012, parte de la singularidad afectiva que es capaz de producir el sonido. Irá tomando forma a partir de debates, audiciones, publicaciones, conciertos y exposiciones y su objetivo es analizar la función política, democrática y demagógica, ritual y de cohesión social del sonido o, si se quiere, su sentido “sagrado”.

PROGRAMA:
13/09/2011 > 19:00
Presentación del seminario a cargo de Oier Etxeberria
Conferencia de Carmen Pardo: Masajes sonoros en la burbuja global

14/09/2011 > 19:00
Conferencia de Ramón Andrés: Del oído, el sonido y el espíritu
Conferencia de Marta García Quiñones: La escucha musical, entre atención y memoria

15/09/2011 > 19:00
Conferencia de Arantxa Iturbe: Una sola vez. Para ti. Ahora
Charla pública con Patziku Perurena: ¡Callad!…hasta aprender a escuchar el mundo
Después de las conferencias y siguiendo con el programa del festival ERTZ, el músico Ferran Fages ofrecerá un concierto con fragmentos de su obra “Radi d’Or”.
Paralelamente durante todas las jornadas se podrá consultar en Arteleku el archivo sonoro SORDERAS elaborado por el proyecto Sonoscop-Orquesta del Caos.

…………

HIRUGARREN BELARRIA es un proyecto de Oier Etxeberria en colaboración con Xabier Erkizia.

+ info: www.ertza.net / blogs.arteleku.net

“Solemos diferenciar entre tres tipos de oídos: 1) esta oreja de carne que se aparece; 2) el oído de la imaginación y 3) aquel que es llamado de la inteligencia o del sentido espiritual. (…) Con el primero se escucha música maravillosa. (…) El segundo oído, el de la imaginación, se pone a trabajar encendiendo sus propios recuerdos y sus pensamientos. Es huidizo e itinerante. (…) Lentamente, va ralentizándose, hasta que queda sólo el intelecto, con una resonancia o una roca viva escuchada, o una respuesta casi silenciosa- Así van callando, hasta que se apagan totalmente, los sonidos, los embrujados y los otros, creados de cualquier sonar extraño, los diferentes. Allí comienza la tercera oreja.”
– Orixe. Buscando A Dios.

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Larunbata 10 Sábado > 23:00 > Kultur etxea (Bera)

Izenak berak dioen bezala 0 (for percussion) perkusioari emandako ensemble edo musika talde bat da (2tik 6ra izan daitezke partaideak) musika garaikideko konposizioen sorkuntza eta interpretazioa xede duena. Talde honen errepertorioa XX. mendeko konposizioak (Cage, Reich…), musika esperimentaleko piezak, elektronika, fonografia, inprobisazioa etabar luze batek osatzen du. Hortarako, taldeko musikariek klasikotzat har ditzazkegun ohiko musika-tresnak (danborrak, teklatuak, gong-ak eta bertzelako tresnak) erabiltzen dituzte, baita eguneroko bizitzako edozein objektu (material organikoa, metalak, plastikoak, zeramika, egurra…) edo tresna elektronikoak ere. Hiru musikarik osatzen dute 0 (for percussion) ensemblearen bihotza: Maximilien Dazas, Julien Garin eta Stéphane Garin. ERTZ jaialdirako Lapurdiko talde honek errepertorio berria estreinatuko du, Moondog, Billy Martin, Juan Felipe Waller, David Lang, Anthony Pateras edo David Toub konposatzaileen piezekin. Oraingoan perkusio talde gisara agertzen bazaigu ere, 0 forma anitzeko taldea da, berdin hirukote modura, irrati saio modura edo paperezko argitalpen modura ere aurkeztu daitekena, egoeraren eta proposamenaren arabera.

0 (for percussion) es un ensemble de percusión (que oscila entre 2 a 6 componentes) dedicado a la creación e interpretación de composiciones de música contemporánea. El repertorio de este ensemble recorre composiciones del siglo XX (Cage, Reich…), piezas de música experimental, electrónica, fonografía, improvisación etc.
0 (for percussion) combina el uso de instrumentos convencionales que podríamos clasificar como “clásicos” (tambores, teclados, platos, gongs y otros accesorios) con cualquier otro objeto de la vida ordinaria (material orgánico, metales, plástico, cerámica, madera…), así como instrumentos electrónicos. El grupo central del ensemble 0 (for percussion) esta formado por Maximilien Dazas, Julien Garin y Stéphane Garin. Para el festival ERTZ este ensemble de Lapurdi estrenará un repertorio con composiciones de Moondog, Billy Martin, Juan Felipe Waller, David Lang, Anthony Pateras y David Toub.
Aunque en esta ocasión se nos presentan como ensemble de percusión 0 es un proyecto plural y mutante, que según la ocasión o la propuestas puede presentarse en formato de trio, programa de radio o publicación en papel.

______________________________

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Iraila 9 – 17 septiembre
Bera (Nafarroa), Donostia-San Sebastian (Gipuzkoa), Hazparne (Lapurdi)

[www.ertza.net] [blogs.arteleku.net/audiolab]

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Larunbata 10 Sábado > 22:00 > Kultur etxea (Bera)

Francia, 1967. Compositor francés de música concreta, con predilección a la acusmática pero sin reparos en improvisar de forma libre. Ha colaborado con multitud de artistas, en diferentes combinaciones: en dúo con Jerome Noetinger, Yoko Higashi, Seijiro Murayama.. o en las formaciones Le Cube o Quintet Avant. Durante los últimos años viene colaborando regularmente con el músico Olivier Capparos tal y como demuestran los recientes y excelentes trabajos realizados conjuntamente como Equus (Pogus,2009) o Kitty Hawk (Césáre, 2009). Además de componer e interpretar música, Marchetti escribe poesía, realiza talleres de sonido con adultos y niños y ha publicado el libro La musique concrète de Michel Chion (Éditions Metamkine, 1998).

Frantzia, 1967. Musika konkretu konposatzaile frantziar honek akusmatikarekiko zaletasun berezia du, baina inprobisazio libreari uko egin gabe. Alor honetan, hainbat artistarekin egin izan ditu elkarlanak, formatu desberdinetan: bikoteka Jerome Noetinger, Yoko Higashi edo Seijiro Murayamarekin bertzeak bertze… edo Le Cube eta Quintet Avant talde haundiagoetan ere bai. Azken urteotan ohiko lankidetzat hartu duen Olivier Capparos-ekin Equus (Pogus,2009) eta Kitty Hawk (Césáre, 2009) bezalako lan zoragarriak argitaratu ditu berriki. Musika konposatu eta interpretatzeaz gain, Marchettik haur eta helduekin soinu tailerrak egin izan ditu, eta La musique concrète de Michel Chion (Éditions Metamkine, 1998) liburua baita poesia ere idazten du.

______________________________

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Iraila 9 – 17 septiembre
Bera (Nafarroa), Donostia-San Sebastian (Gipuzkoa), Hazparne (Lapurdi)

[www.ertza.net] [blogs.arteleku.net/audiolab]

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Iraila 9 – 11 septiembre
Bera (Nafarroa)

Ostirala 9 Viernes > 21:00 > Kultur etxea (Bera)/em>
Espazio-untzia / La Astronave
Operetta kolektiboa / Operetta colectiva

Larunbata 10  Sábado > 17:00 > Kultur etxetik / desde la casa de cultura (Bera)
ADIBERA#3 Ibiliz entzun  / ADIBERA #3 Caminar escuchando
Marcello Liberato…
eta geldialdiak: Sandra Cuesta, Circo Patafísico

Larunbata 10  Sábado > 22:00 > Kultur etxea  (Bera)
Lionel Marchetti
0 (for percussion)

Igandea 11  Domingo > 17:00 > Kaxerna gaztetxea (Bera)
Open ERTZ
Hamar urtez ERTZ Liburuaren aurkezpena / Presentación del libro
Zirkoa nork nahi? Quien quiere circo?
Instalazioak…

Frédéric Jouanloung plays Karawane (Hugo Ball)

ERTZ jaialdiak Donostian eta Hazparnen jarraituko du
El festival ERTZ prosigue en Donostia y en Hazparne

Informazio gehiago / Más información:
[www.ertza.net] [blogs.arteleku.net/audiolab]

* 2011 Abuztua 31 Ernio mendi tontorrean (Gipuzkoa). Goizez ta arratsaldez:
Haizeadi. Haizeak badaki arpa jotzen (arpa eolikoak, saioak, …)

* Irailak 9,10, 11 Hainbat paisaio. ERTZ Nafarroako Bera herrian ospatzen den bertze musiken Ertz Jaialdiaren barru, hainbat paisaio herriko soro, txoko, parada, eskaparate eta bestelako gune arruntetan.

2009 urtean hasi zen ADIBERA, Ertz jaialdiaren barru. Bera herriko zentzumenentzako mapa. Sentikarta. Mapa efimeroa. Irekia eta osatugabea (zurearen zai eta zure modukoa). Paisaian diren hala paratzen ahal diren soinuak. Ikustekoak. Usain, taktu eta dastamenak. Ideiak.
Paisaio. Kartanbera. Vera mente.
bERTZe musiketatik abiatuta Beratik mundura ireki nahi den sentsazio, sentipen, oihartzun, zirrara, eragin, irudipen, aieru, susmo… bildu eta azalduko dituen karta-mapa.

2009 urtean paisaiarekin zerikusirik zuten saio, instalazioak, geometriak eta zuhaitzen entzunaldiak izan ziren.
2010 ean ERTZ jaialdiaren edizioan ADIBERA telefono bidez kontsultatzeko aplikazio-mapa bihurtu zen, NOTOURS egitasmoarekin bat eginez.
Aurten, 2011, ADIBERA egitasmoak gonbidapen zabala egiten dizu, edozein soro, txoko, parada, eskaparate eta bestelako gune arruntetan sensazio efimeroen zure testigantza edota kontribuzioa laga dezazun. Adibera aurten Gipuzkoako Ernio mendi tintorretik abiatuko da, Bera herrian irailaren 9,10 eta 11 aireratu, eta ondoren Donostian eta Hazparnen (Lapurdi) jardungo da, irailaren 17 arte. Erraz-xinple-arintasunaren lagun. Zure zai.

_____________________________

ADIBERA 2011 Mapa de sensaciones efimeras.

* 31 agosto 2011 Monte Ernio (Gipuzkoa) Por la mañana y por la tarde:
Haizeadi: tronando arpas.

* 9,10,11 septiembre, TESTIMONIOS PARA UN MAPA en escaparates, prados, paradas y otros rincones. Dentro del festival ERTZ que se celebra en Bera (Navarra)

ADIBERA nace en 2009 dentro del festival Ertz. Mapa para los sentidos alrededor de Bera. Carta efímera, inacabada y abierta (a tus contribuciones). Sonidos. Visiones, olores, tactos y sabores. Que existen ya o que se instalan. Ideas. Invenciones paisajísticas. Vera mente.
Cada contribución o inserción al mapa irá acompañada de una ficha. En la que se darán los pormenores y características de la inserción. Y, en el caso que fuera necesario, notas sobre la construcción y mantenimiento. Estas fichas escritas podrán también ser representadas por una carta o naipe. Representación visual y simbólica de la contribución.

En el año 2009, se realizaron varias acciones en realción con el paisaje como instalaciones, geometrías, audiciones de arboles…
En el año 2010 el proyecto ADIBERA se presentó en colaboración con NOTOURS, generando un nuevo sistema de audioguías sobre sensaciones encontradas en las calles de Bera.
Este año, ADIBERA 2011 realiza una invitación abierta a aportar contribuciones o testimonios en escaparates, prados, paradas y otros rincones cualesquiera. ADIBERA 2011 empieza el miercoles 31 de agosto en el monte Ernio (Gipuzkoa) y planeará por todo el festival Ertz que empieza en Bera el 9,10 y 11 de septiembre y pasa por Donostia y Hazparne (Lapurdi) del 12 al 17 de septiembre. ADIBERA es amiga de lo fácil, simple y efimero. Y te espera.

Lan taldea astelehenetik ostiralera bitarte bilduko da egunero, ordutegi irekiarekin (goiz-arratsalde, bakoitzaren gogo eta ahalmenaren arabera) Berako Gaztetxean. Eskulturak herriko toki desberdinetan eginen dira, batzuk bertan geldituko dira eta bertze batzuk tailerrak irauten duen egunetarako soilik egonen dira ikus-entzungai. Eskulturak irailaren 10ean, larunbatarekin, aurkeztuko dira jendaurrean, Ertz jaialdiko egitarauaren barrenean.

Izena eman nahi duenak irailaren 2a baino lehen idatzi beharko du info@ertza.net helbidera, izena eta telefono kontaktu bat utziz. Kataku ostatuan ere apuntatzen ahalko da.
Izen-ematea dohainik da, baino partehartzaile kopuru mugatua izanen da.

IKASTALDIA
Soinu sorkuntza tailer horrek, soinu dokumentarioari buruz sensibilizazio bat proposatzen du.
Momentu ezberdinak aldizkatuko dituzu : landa grabaketa, muntaketa, hurbiltze teorikoa eta soinu lan batzuen entzuketa.
Gomitatzen zaitugu, bakarrik edo taldeka, leku baten soinu azalpenaren egitea : monumentu historiko bat, naturan galdua den leku bakar bat, zure amatxiren sukaldea edo ostatu baten gibelaldeak…
Lehentasunez, Hazparne eta bere inguruetan eginen dira grabaketak.

Bakoitzak ikertzea hautatu duen lekuan grabatu dituen soinu zatietan oinarrituz, (giroak, hitzak, lekukotasunak, arrabotsak, isiluneak, musikak) soinu obra bat sortuko duzu. Gehienez 10 minutu iraun beharko du.

Partehartzaileen kopurua 6 ikasletan mugatua da.

Bakoitzak bere materiala ekartzen ahal du : grabagailu numerikoa, mikrofonoa, kaskoa edo ordenagailu mugikorra, eta ez baldin badu, prestatzen ahal diogu.

EGUTEGIA

Hazparnen iraganen diren 2 eguneko 3 saiotan antolatuko da tailer hori :
Agorrilaren 27/28ak, Sarrera/antolaketa (Lehen saioa)
Irailaren 03/04ak, Landa grabaketa/entzunketa (Bigarren saioa)
Irailaren 10/11ak. Muntaia/Bukatze (Hirugarren saioa)
Irailaren 17a, Hazparne ERTZ festibala. Lanaren aurkezpena,

IKASTALDIAREN PREZIOA : 10€/eguna pertsonaka, hots : 60 € orokorki.

ERTZ#12 Bertze musiken jaialdia . Festival de Otras músicas
Iraila 9 – 17 septiembre
Bera (Nafarroa), Donostia-San Sebastián (Gipuzkoa), Hazparne (Lapurdi)

Lionel Marchetti . Ferran Fages . 0 (for percussion) . Fredéric Jouanloung . Gianmarco Serra . Carmen Pardo . Ramón Andrés . Patziku Perurena . Marta García Quiñones . Arantxa Iturbe . Myriam Aizager . Oier Etxeberria . Marcello Liberato . José Manuel Berenguer . Carlos Gómez . Sandra Cuesta . Adibera #3 . Hirugarren belarria . One Lesson Simphony Orchestra . Stefanino & Bollitori …

Laister informazio gehiago webgune honetan bertan
Pronto más información en esta misma web
[www.ertza.net] [blogs.arteleku.net/audiolab]

Orain arteko artista baieztatuak / artistas confirmados hasta la fecha:
0 (for percussion)
Ferran Fages
Fred Jouanloung
Hirugarren belarria
Carmen Pardo
Ramon Andres
Patziku Perurena
Marta Garcia Quiñones
Myriam Aizager
Marcello Liberato
Adibera #3
…

Laister berri gehiago / Pronto más información

Antolatzailea / Organiza: ERTZ elkartea, AUDIOLAB elkartea, EIHARTZEA kultur etxea
Laguntzaileak / Colaboradores: Berako Kultur Batzordea, Berako Udala, Arteleku-Tabakalera, Oier Etxeberria, Open Sound

[www.ertza.net] [blogs.arteleku.net/audiolab]

FRANCISCO LÓPEZ & XABIER ERKIZIA
instalazioa / instalación: Bidasoa Elektra

23ª Exposición Visual-Sonora
23. Ikus-entzunezko erakusketa
Ekainaren 17tik uztailaren 31ra
BBVA aretoa / Sala BBVA
Bilbo (Bizkaia)

(info en español + abajo)

Instalazio honek soinuzko gertakarien entzunaldi sakonari eskainitako bi soinu-artista arituen arteko elkarlan egitasmoa erakusten du. Bidasoa ibaiak Nafarroako iparraldean egiten duen ibilbidean kokatzen diren zenbait zentral elektrikotan egindako grabaketak oinarri hartuz, Erkizia eta Lopezek batzuetan eraldatutako eta bestetan ukitu gabeko soinuzko espazioak sortu dituzte. Zentrale hidroelektrikoetan topatu daiteken makineria elektriko eta industrial (askotan baita zaharkitu) ugariari ebatsitako burrunba, karranka eta bestelako zaratekin sortutako entzuntokiak dira. Soinuz betetako alegiazko mundu hotz eta zehatz batera egindako joan-etorriko bidaia makro eta mikroskopikoa. Hain zuzen berau posible egiten duen leku berberetik, elektrizitatearen sorreratik abiatutakoa.

BIOGRAFIA: FRANCISCO LOPEZ
www.franciscolopez.net
Francisco López (Madrid, 1964) musika esperimentalaren eta soinuzko artearen nazioarteko eskenako izenik nabarmenenetakoa da. Azken 20 urteotan eraiki duen soinu-unibertso harrigarri eta pertsonala munduko 5 kontinenteetan barna egindako kontzertuez, soinu-grabaketez, tailerrez eta instalazioez elikatzen da. Berak sortutako musika lanen biduma amaigabea 180 disketxe baino gehiagok argitaratutako diskez osatua dago.

BIOGRAFIA: XABIER ERKIZIA
www.ertza.net
Xabier Erkizia (Lesaka, 1975) musikari, ekoizle eta kazetaria da. Bere lana pertsona, soinu eta euskarri ezberdinen arteko ikerketan oinarritzen da, egoera eta saiakera ugarietan, berdin soinu instalazioak, grabaketak, musika konposizio, irratirako sorkuntza, talde egitasmoak edo talde inprobisazioak… 2000. urtetik ERTZ  bertze musikan jaialdia ko-zuzentzen du baita Arteleku arte garaikideko zentruko AUDIOLAB soinu atala ere.

Esta instalación muestra el proyecto de colaboración entre dos experimentados artistas sonoros dedicados a una escucha profunda de los fenómenos sonoros. A partir de grabaciones originales realizadas en varias centrales eléctricas ubicadas a lo largo del paso del río Bidasoa por el norte de Navarra, Erkizia y López construyen varios espacios sonoros, a veces transformados y en ocasiones directos. Una multitud de zumbidos, crujidos y drones extraídos de la amplia  (y en ocasiones casi obsoleta) variedad de maquinaria industrial y eléctrica instalada en varias centrales hidroeléctricas. Un viaje macro y microscópico de ida y vuelta a un frío y detallado mundo virtual de sonido, precisamente extraído del mismo proceso que lo hace posible:  la generación de electricidad.
BIOGRAFIA: FRANCISCO LOPEZ
www.franciscolopez.net
Francisco López (Madrid, 1964) es reconocido internacionalmente como una de las figuras más relevantes de la escena de arte sonoro y música experimental. El impresionante y particular universo sonoro que ha creado durante los últimos 20 años se nutre de infinidad proyectos de grabaciones de campo, conciertos, instalaciones sonoras y seminarios realizados a lo largo y ancho de los 5 continentes. Su extenso catálogo de piezas sonoras ha sido editado por más de 180 compañías discográficas. .

BIOGRAFIA: XABIER ERKIZIA
www.ertza.net
Xabier Erkizia (Lesaka, 1975) es músico, productor y periodista. Su trabajo se fundamenta en la investigación entre distintas personas, sonidos y formatos, en situaciones dispares como instalaciones sonoras, grabaciones y composiciones musicales, obras radiofónicas, proyectos grupales o de improvisación colectiva… Desde el año 2000, codirige el festival anual de otras músicas ERTZ y el departamento de sonido AUDIOLAB del centro de arte contemporáneo Arteleku de Donostia-San Sebastián.

RONA MAUBERE:
Ekialdeko Timorreko musikak, ahotsak eta bertze soinuak
Músicas, voces y otros sonidos de Timor Oriental

XABIER ERKIZIA, IÑIGO TELLETXEA, ASIER GOGORTZA

Ekainaren 12a igandea / Domingo 12 de junio
18:00 / kaxerna gaztetxea, BERA (Nafarroa)
Kaxerna gaztetxearen 5. urteurrenaren aitzakian

Azken urteotan ohitura bihurtu den legez, iada ERTZ elkarteko kide den Asier Gogortza argazkilariak ospatu berri den ERTZ jaialdiaren 11. edizioan egindako argazki bikainak ikusgai daude jaialdiaren flickr gunean. Eskerrik asko Asier!

Como ya viene siendo costumbre cada año, nada más acabar los eventos ya se pueden consultar online en la web flickr del festival las fantásticas fotos del fotógrafo y miembro de la asociación ERTZ Asier Gogortza. Muchas gracias Asier!